Ella Reitsma: Kunsthistoricus, Journalist & Publicist

Over Ella Reitsma

Met het proefschrift Verschuivende betekenissen van zeventiende-eeuwse Nederlands genrevoorstellingen werd ze in 1975 doctor in de letteren. Zij schreef dit onder de naam Ella Snoep-Reitsma. Na haar scheiding splitste ze de naam. Ze publiceert over kunst en cultuur onder de naam Ella Reitsma. Ook als kunstredacteur bij Vrij Nederland, waar ze zo’n kleine 30 jaar part-time werkte, gebruikte ze die naam. Onder de naam Ella Snoep (dat klinkt veel leuker) deed ze haar artistieke werk zoals het maken van kindertheater en kinderboeken. De laatste jaren geeft ze zelf kunstboeken uit waarin tekst, beeld en opmaak één geheel vormen. Ook maakt ze nu fotocollages waarbij de planten die ze in eigen tuin verzamelt en kweekt onderwerp zijn.
Tuinbloemen verschillen nu eenmaal sterk van die uit de kas en die je in de bloemenwinkel of stal koopt. Die eigen gekweekte planten fotografeert ze in weer en wind, bij mist of stralende zon en zet die vervolgens achteloos in een vaas. Ze weet dan al min of meer welke combinatie ze met oude botanische tekeningen gaat maken. Vroeger en nu wil ze tegenover of naast elkaar zetten. Wat zijn de overeenkomsten en wat de verschillen tussen die planten van toen en die van nu? Toen werden de ze zo herkenbaar mogelijk getekend en met waterverf al of niet ingekleurd. Nu worden ze gefotografeerd. met dat medium kun je licht ‘vangen’. Dat licht laat de bloem voortdurend veranderen. De tekening is preciezer en sterker van lijn. Bij Snoep gaat het om het telkens veranderende licht en de schaduwen. Die geven een onuitputtelijke rijkdom aan vormen en kleuren. Was de schoonheidsbeleving van toen wel dezelfde als die van nu?

Ode aan Maria Sibylla Merian. Vroege bloemen

Dit boek, uitgegeven in eigen beheer, gaat nu eens niet over haar beroemde Europese en Surinaamse insectenboeken maar over haar prenten en tekeningen van vazen en bloemen. Voor wie werden die gemaakt en hoe werd haar ‘Nieuwe Bloemenboek’ (1680) gebruikt? Ook de geschiedenis en de oorsprong van bijvoorbeeld de keizerskroon en Oost-Indische kers komen aan bod. Al jaren zoekt Reitsma naar bolgewassen en planten voor haar tuin die met de soorten die Merian tekende te maken hebben. Van die bloemen al of niet geplukt en in vazen gedaan maakte ze foto’s.

Dit nieuw boek heeft een soft cover, is 25 x 20 cm en verdeeld in vier seizoenen. Het bestaat uit 68 pagina’s waarvan de helft met full page foto’s, op de tegenoverliggende pagina een kleinere foto en informatie. Die is kort en krachtig. Het kost 24,90 euro (inclusief BTW en exclusief verzending). Schrijf een mail, plaats een bestelling met adres. Daarna wordt bankrekeningnummer opgegeven en na betaling wordt het boek gestuurd. (zie pdf van verschillende pagina’s uit boek)

Tentoonstellingen

Rijksmuseum
En nu is ze door het Rijksmuseum uitgenodigd om een tentoonstelling van haar fotocollages te laten zien waarin tekeningen en prenten van Maria Sibylla Merian, van haar grootvader Theodor de Bry en haar stiefvader Jacob Marrel zijn gecombineerd. Bloemen van toen en bloemen van nu. Tijdloosheid en verandering, schoonheid en kwetsbaarheid in één beeld. Die tentoonstelling bevindt zich in het prentenkabinet 2.21 naast de ruimte met objecten uit de tijd van koning Willem III en die van de poppenhuizen. Niet moeilijk te vinden. De tentoonstelling duurt van 22 maart tot 13 juni.

seizoenen-dozen-en-irissen

Annet Gelink Gallery Amsterdam
Voor deze Amsterdamse gallerie met vele sterren heeft Ella Reitsma.Snoep vier boekdozen ontworpen, Florilegia, waar in elke boekdoos – lente, zomer, herfst, winter - twaalf fotocollages liggen met titelpagina en legenda waarin informatie over planten en tekeningen. Het is een ‘totaal werk’ waaraan ze een paar jaar intensief heeft gewerkt en dat een opvolger is van het kunstboekje Ode aan....
Maria Sibylla Merian staat niet meer alleen centraal ook voorgangers en andere botanische tekenaars van toen. In deze fotocollages wordt met licht en schaduwen gespeeld en staan geometrische vlakken tegenover organische vormen. De schoonheid van vrucht of bloem, ook al is die pril, verwaaid of aan z’n einde, blijft in de foto’s onaantastbaar. De tentoonstelling Ode aan... in de Annet Gelink Gallery opent 6 mei.

Duizend en meer verhalen op sterk water

13 miljoen dieren Zoölogisch Museum Amsterdam

Duizend en meer verhalen op sterk water

In dit boek (presentatie oktober 2012) beschrijft Ella Reitsma op een journalistieke manier de nu bijna 175-jarige oude geschiedenis van het eens zo beroemde Zoölogische Museum Amsterdam. Dit instituut was eens onlosmakelijk verbonden met Artis maar werd vlak voor WO II - wegens faillissement - eigendom van de UvA, Universiteit van Amsterdam. In deze bijzondere verzameling bevinden zich zo’n 13 miljoen dode dieren: van skeletten, opgezette beesten, insecten, schelpen, vissen, slangen tot vleugelslakjes op sterk water. Niet te bevatten zó veel. Fascinerend. Bizar. Schitterend. Soms angstaanjagend. Elk dier heeft zijn eigen verhaal. Elke verzamelaar heeft zijn eigen geschiedenis. Voortdurend op jacht als hij is naar bijzondere, afwijkende of spraakmakende soorten. Op jacht naar het ontstaan van het leven, in een – voor een leek – obsessieve behoefte te ordenen, te rangschikken en te benoemen.
Dat alles verhuisde eind 2011 naar het Nederlands Centrum voor Biodiversiteit/Naturalis in Leiden. Ter gelegenheid hiervan gaf dr. Sandrine Ulenberg, oud-directeur van het Zoölogisch Museum Amsterdam, Ella Reitsma in 2009 de opdracht dit boek te maken.

Rode draad in Duizend en meer verhalen op sterk water zijn de levendig en vaak geestig geschreven brieven van medicus/zoöloog Max Weber, de charismatische founding father van deze internationaal bekende verzameling. Het boek, uitgegeven door Stichting Uitgeverij Noord-Holland, bestaat uit 320 pagina’s en 400 foto’s, geheel in 4 kleuren. Fotografie Ella Snoep. Ontwerp Studio Berry Slok. Gebonden uitgave 22x18 cm, ISBN 9789078381556. Prijs van het boek 34,50 euro en te bestellen bij: bestellen@uitgeverij-noord-holland.nl